Het Rijk slaat principieel de verkeerde weg in met de opgelegde regionalisering van de uitvoering van taken op het gebied van ruimtelijke ordening en milieu, de zogenaamde uitvoeringsdiensten. Dat stelt de VGS in een brief aan de ministers van Justitie, VROM en Binnenlandse Zaken.

De ingeslagen weg is strijdig met het overige rijksbeleid en het bestuursakkoord tussen rijk en gemeenten, aldus de VGS. De weg van het rijk is er één van blauwdrukontwerpen, miskent de creativiteit van gemeenten, stelt onrealistisch hoge eisen aan de inputkant, ondergraaft integrale dienstverlening, ondergraaft de behoefte aan regionaal maatwerk en zal in tijden van bezuinigingen alleen tot hoge meerkosten leiden. De VGS adviseert het rijk beter ten halve te keren dan ten hele te dwalen en terug te komen op haar plannen.

Oprechte zorg

De VGS reageert hiermee op een voorstel met betrekking tot de structuur van de uitvoeringsdiensten en de te hanteren kwaliteitscriteria voor wie zich bezighoudt met VROM-taken. De regionale uitvoeringsdiensten (ook wel omgevingsdiensten genoemd) zouden zich bezig moeten houden met taken op het gebied van bouwen, vergunningverlening en toezicht & handhaving op het gebied van ruimtelijke ordening en milieu.

De reactie van de VGS is ingegeven door oprechte zorg over de toekomst van de integrale dienstverlening aan burgers, bedrijven en instellingen, waar gemeentesecretarissen als eindverantwoordelijke van de gemeentelijke organisatie voor staan.

Een loket voor de overheid

De VGS maakt zich zorgen over de consistentie in het Rijksbeleid. Zij ondersteunt van harte de door het rijk ingezette koers dat de gemeente het loket van de overheid wordt, en de uitspraak van de vicevoorzitter van de Raad van State ‘decentralisatie moet, tenzij het alleen centraal kan’. Hierin passen geen regionale diensten met een omvangrijk pakket aan (gemeentelijke) uitvoeringstaken.

Geen ruimte voor creatieve maatwerkoplossingen

De voorliggende instrumentgerichte concept-regelgeving met verregaande kwaliteitscriteria getuigt volgens de VGS van topdownblauwdrukontwerpen. Het Rijk ontneemt hiermee energie en creativiteit aan lokale oplossingen. De VGS stelt: ‘Als u een vitale gemeente wilt hebben is het in onze ogen verstandiger kwaliteitscriteria te stellen die haalbaar en realistisch zijn en die vrijheid geven aan lokale partijen om maatwerkoplossingen te vinden. Voor de ene gemeente en regio zal zo’n oplossing best kunnen bestaan uit iets wat dichtbij uw voorstellen komt, maar voor de andere gemeente of regio zal dat iets heel anders kunnen zijn.’

Meer bureaucratie

De VGS signaleert dat de voorgestelde criteria zo streng zijn en de eisen zo zwaar zelfs 100.000plus gemeenten niet of nauwelijks in staat zullen zijn eraan te voldoen. Als het de bedoeling is om organisaties op te splitsen vraagt de VGS zich af voor welk probleem dit een oplossing biedt. Het brengt de zoveel mogelijk integrale dienstverlening aan burgers, bedrijven en instellingen in gevaar; deze is het best gegarandeerd als verschillende disciplines in huis zijn. Dienstverlening op afstand vergroot bureaucratie, bestuurlijke drukte en administratieve lasten.

Kosten

De instelling van regionale uitvoeringsdiensten brengt hoge kosten met zich mee, zonder dat er aantoonbare structurele financiële voordelen tegenover staan. De VGS voorspelt dat er bij gemeenteraden, gelet op de bezuinigingsnoodzaak, erg weinig animo zal zijn om geld te steken in abstracte bureaucratische oplossingen wanneer dit ten koste gaat van lokale en meer tastbare taken en uitdagingen.

De VGS nodigt het rijk uit voor nader overleg over haar argumenten.

lees het persbericht (pdf)

lees de VGS-brief aan de Ministers van Justitie, BZK en VROM (pdf)