Bijna een kwart van de gemeentesecretarissen gestopt: reden tot reflectie
In 2024 stopte 22 procent van de gemeentesecretarissen met hun functie. Dat blijkt uit cijfers van Invior die de Vereniging van Gemeentesecretarissen (VGS) deelde met Binnenlands Bestuur. Het gaat om 75 van de 342 gemeentesecretarissen, waaronder 28 waarnemend secretarissen. Exclusief waarnemers komt dit neer op 14 procent. Een opvallend hoog percentage dat vragen oproept over de houdbaarheid en kwetsbaarheid van de functie.
Van de 75 gestopte secretarissen begon een klein deel opnieuw in dezelfde rol bij een andere gemeente. Anderen gingen met pensioen, kozen voor een functie buiten de overheid of stopten om uiteenlopende redenen. Eén gemeentesecretaris overleed.
Gemiddelde zittingsduur: bijna vijf jaar
Uit de cijfers blijkt dat de netto-zittingsduur van de huidige gemeentesecretarissen op 21 november 2024 gemiddeld 3,67 jaar bedroeg. Wanneer eerdere zittingsperioden worden meegerekend, komt de bruto-zittingsduur uit op 5,77 jaar. Kijkend naar aaneengesloten dienstverbanden bij één gemeente is de gemiddelde zittingsduur 4,78 jaar.
Esther Sommers, directeur VGS bureau: "Wij denken dat deze manier van meten een realistischer beeld van de loopbaan van gemeentesecretarissen geeft. Daarnaast is doorstroom binnen de functie deels vanzelfsprekend".
Kwetsbare positie
VGS-voorzitter Astrid van de Klift (gemeentesecretaris Nijmegen) benadrukt dat naast doorstroom en vrijwillige uitstroom ook gedwongen vertrek voorkomt. ‘Als schakel tussen bestuur en organisatie is de gemeentesecretaris een kwetsbare functionaris,’ stelt zij.
Het relatief hoge percentage vertrekkende gemeentesecretarissen onderstreept de kwetsbaarheid van de functie. Gemeentesecretarissen opereren in een complex spanningsveld tussen bestuur, organisatie en omgeving, waarin verwachtingen niet altijd expliciet worden gemaakt. Dit kan ertoe leiden dat nieuwe secretarissen met een onvolledig beeld aan de functie beginnen.
Daarnaast komt de kwetsbare positie van de gemeentesecretaris beperkt tot uitdrukking in de arbeidsvoorwaarden. Met name bij een gedwongen vertrek kan dit wringen, mede door de werking van de WNT, terwijl de publieke en persoonlijke impact van zo’n vertrek groot is.
VGS: aandacht voor de hele loopbaan
De VGS herkent de signalen en ziet het als haar verantwoordelijkheid om hier structureel aandacht aan te besteden. Daarom is een traject gestart waarin niet alleen de uitstroomcijfers worden geanalyseerd, maar ook wordt gekeken naar de (rechts)positie van de gemeentesecretaris en naar wat de vereniging aanvullend kan betekenen gedurende de hele loopbaan: van instroom en ontwikkeling tot mobiliteit en (gedwongen) uitstroom.
Visie VGS
“De kracht van de gemeentesecretaris zit in het kunnen bewegen tussen belangen, waarden en rollen. Juist daarom verdient deze functie niet alleen waardering, maar ook bescherming. Als VGS willen we bijdragen aan een duurzame loopbaan voor gemeentesecretarissen, waarin ruimte is voor groei, reflectie én een zorgvuldig einde wanneer dat nodig is.”
Bron voor dit artikel: Wouter Boonstra, Redacteur Binnenlands Bestuur
